'Werken met schapen is écht een leuk vak'

Je ziet ze in een groot deel van Zeeland: de 1600 schapen van Kaljouw Landschapsbeheer. In bermen langs de weg, in duinen en zelfs midden in de stad. Jan Kaljouw startte zijn bedrijf in 2008, op dierendag. Sindsdien begrazen zijn schapen de terreinen van gemeentes, natuurorganisaties en waterschappen. En met een reden: ‘Onze schaapskuddes leveren een belangrijke bijdrage aan het ecologisch beheer en de biodiversiteit van de natuur in Zeeland.’

Hoe het ooit begon? ‘In vakblad ‘Het schaap’ las ik een artikel van Sjraar van Beek, de goeroe op het gebied van schapen,’ lacht Jan. ‘Zijn bedrijf zet schapen in voor de begrazing in Noord-Limburg. Dat sprak me enorm aan. Ik zocht contact met hem en mocht ter oriëntatie twee keer meelopen met zijn kudde. Het vuurtje was aangewakkerd.’

Pionier in Zeeland
Na een carrière als scheepswerktuigkundige op een veeschip en als onderwijzer op de Zeevaartschool was het in 2008 zover: Kaljouw Landschapsbeheer was een feit. De interesse in de agrarische sector kwam niet uit de lucht vallen. ‘Mijn ouders hadden een gemengd bedrijf met koeien en akkerbouw in Oost-Souburg. Het bleef kriebelen én ik wilde graag eigen baas worden.’ Omdat ecologische begrazing door schapen in Zeeland nog vrij onbekend was, moesten eerst de terreinbeheerders en gemeentes van het nut overtuigd worden.

Voordelen van begrazing
Begrazing door schapen heeft meer voordelen dan maaien met een maaimachine. Jan: ‘Schapen eten het gras op en verschralen daarmee de bodem. Tijdens het begrazen verzamelen zich zaden, beestjes en delen van planten in de vacht. Op een volgende plek vallen deze weer op de bodem. En zo gaat dat van project naar project. We zorgen voor ecologische verbindingen tussen terreinen en dat versterkt ook de biodiversiteit. Er ontstaan bijvoorbeeld speciale soorten bloemen en planten. Daarnaast zijn die schapen ook gewoon een bijzonder gezicht, vooral in de steden.’ Inmiddels beheert Jans bedrijf de begrazing van ca. 340 hectare grond in Zeeland. 

Verschillende arbeidskrachten
Jan kan het werk allang niet meer zonder personeel aan. Hij heeft zelf de dagelijkse leiding over het bedrijf, regelt de planning en zorgt dat alles goed loopt. Via AB Werkt heeft hij twee fulltimers en twee parttimers in dienst. Er werken ook vrijwilligers. Bijvoorbeeld pensionado’s die graag nog een paar uurtjes willen werken. En mensen die het werk gewoon leuk vinden, als ontspanning. ‘Iedere vrijdag werkt hier een secretaresse van de rechtbank. Zij is een dag minder gaan werken om dit werk te kunnen doen. Dat is toch mooi? We hebben hier ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en mensen die bijvoorbeeld in een re-integratietraject zitten. Dat komt toch wel een beetje door mijn onderwijsachtergrond. Ik geef mensen graag een kans.’ 

Echt een leuk vak
Het is niet makkelijk om goede werknemers te vinden. ‘Het is een moeilijke en specifieke sector. De stap om met schapen te werken is groot, waarschijnlijk omdat het minder bekend is. Werken met koeien spreekt vaak meer aan.’ Onterecht, vindt Jan. ‘Het is hard werken, maar het is écht een leuk vak. Je werkt met dieren, komt op veel verschillende plekken en geen dag is hetzelfde.’ Je kunt bij het bedrijf terecht met een mbo-opleiding richting dierverzorging. ‘Als studenten eenmaal stagelopen, dan vinden ze het toch een leuk vak en willen ze niet meer weg.’

Toekomstplannen
In de toekomst wil Jan vooral investeren in zijn bedrijf, groeien hoeft niet zo nodig. ‘Ik wil bijvoorbeeld graag een nieuwe stal bouwen, de huidige is oud en aan vervanging toe. De grond is echter eigendom van de gemeente. Afhankelijk van hun plannen kan ik hier wel of niet gaan bouwen.’ Over zijn pensioen denkt hij nog niet na. ‘Gezien mijn leeftijd zou ik eigenlijk moeten afbouwen, maar ik ben nog aan het opbouwen. Ik heb geen opvolger voor mijn bedrijf, die moet ik extern zoeken.’ Zorgen maakt hij zich daar niet over. ‘Er zit namelijk écht wel toekomst in deze branche!’

 AB Werkt zorgt voor personeel
Kaljouw Landschapsbeheer werkt sinds 2010 met AB Werkt. Jan: ‘Ik zocht een uitzendbureau waar ik mijn medewerkers kon payrollen, zodat ik de verloning niet zelf hoefde te regelen. Ik kende AB Werkt al uit de agrarische sector, dus ik heb hen eigenlijk meteen gebeld.’ Hij heeft een goed contact met accountmanager Annette Manni. ‘De vacature die ik heb, staat ook bij AB Werkt open. Annette stuurt me regelmatig kandidaten en belt me dan ook altijd even. Dat persoonlijke contact is prettig.’

Iedere dag is anders
Sophie Rijnsaard werkt via AB Werkt fulltime bij Kaljouw Landschapsbeheer. ‘Ik heb het ontzettend naar mijn zin. Het is een baan met superveel variatie en je werkt op veel verschillende plekken. De ene dag werk je in de stad, de andere dag in de stal. Iedere dag is anders. Ook het werken met schapen is geweldig. Ze luisteren naar je, zijn graag bij je in de buurt en ze volgen je overal. Je bouwt echt een band met ze op. Sommige schapen geven we zelfs een naam.’